ĐIỀU ẤY ĐÃ XẢY RA
- Thứ hai - 06/07/2026 03:53
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Đúng vậy, ba con người, ba thế hệ khác nhau nhưng đều chung một dòng máu chảy như chung một dòng Mê Kong, một dải Trường sơn hùng vĩ. Tình Việt Lào gắn bó được xây đắp gìn giữ tự bao đời; rồi mai đây, lớp lớp con cháu như Bun Hương, Bun Khăm cũng sẽ mãi mãi kế tiếp tưới tắm vun trồng. Xin hãy tin điều đó
Cửa Lò chiều nay thanh vắng, người qua lại thưa thớt; Quang rảo bước chầm chậm dọc bờ kè chắn sóng (tính Quang thích một mình đi dạo biển lúc chiều hôm). Hình ảnh hai mẹ con người Lào đang nô đùa, nghịch cát, gợi lên trong lòng Quang một cảm giác xốn xang gần gũi mến thương đến lạ. Quang bước nhẹ lại bên và chào họ bằng câu tiếng Lào thân thuộc. Người mẹ trạc tuổi 40, có khuôn mặt tròn phúc hậu, còn cô gái trạc tuổi sinh viên, dáng người mảnh mai xinh xắn, trông rất dễ thương.
Bác cũng người Lào à?
Không, bác quê ở đây.
Sao bác nói tiếng Lào sõi thế. Mẹ cháu cũng là người Nghệ An, bác ạ.
Thoáng chút bối rối ngỡ ngàng, Quang hỏi tiếp: thế mẹ cháu quê ở huyện, xã nào vậy.
Dạ, Ông ngoại cháu nhà ở huyện TD, xã TT, bản P; bác có biết vùng đó không ạ.
Nét mặt Quang biến sắc; Thế mẹ cháu tên gì.
Dạ, Mẹ cháu tên Phương, bác cũng biết à bác.
Đất dưới chân như sụt lún, người chao đảo, phải một lúc, Quang mới trấn tĩnh, trở lại bình thường.
Kỷ niệm của mấy chục năm về trước làm trái tim Quang nhói buốt.
Ngày đó, xong khóa huấn luyện, Quang được điều về công tác ở Đồn Biên phòng TT, thuộc huyện TD. Đây là một địa bàn cực kỳ khó khăn phức tạp. Dịch sốt rét hành hoành quanh năm, làm chết rất nhiều người, kể cả dân thường và bộ đội. Phía bên kia biên giới thì bọn địch phỉ hoạt động chống phá liên tục; đời sống người dân đã khổ cực lại thêm phần bất an. Lực lượng biên phòng phải ngày đêm tăng cường bám bản, bám dân; xây dựng cơ sở "tai mắt" để nắm bắt và xử lý tình hình các loại đối tượng... Quang là người tháo vát nhanh nhẹn, lại biết tiếng địa phương nên được Chỉ huy giao nhiệm vụ tham gia tổ công tác địa bàn. Thực hiện "4 cùng" (cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng đồng bào); chẳng bao lâu, Quang như một thanh niên bản địa thực thụ, được dân làng yêu quý đùm bọc, đặc biệt là lão già bản. Ngày ngày cùng lên rừng làm rẫy, lấy củi; đêm về cùng lội suối mò cua, chài lưới, đánh bắt cá với bà con. Ăn ở, sinh hoạt, ngủ nghỉ nay ở nhà này, mai nhà khác, tùy theo tình hình cụ thể để vừa thực hiện nhiệm vụ vừa phụ giúp các gia đình neo đơn, khó khăn. Quang như con thoi, liên tục đi đi về về... Rồi một trận sốt rét rừng ập đến, bệnh viện thì ở xa, thuốc quân y dự phòng thì đã nhường hết cho mấy cháu nhỏ; người Quang gầy xanh vì thiếu máu trầm trọng, nằm bất động như xác chết. Thấy vậy, lão già bản nhận đưa Quang về nhà riêng để kịp thời cứu chữa bằng các loại thuốc lá cây rừng. Cả nhà lão đều tận tình chu đáo quan tâm Quang như người thân trong gia đình; đặc biệt là Phương, con gái út của lão, luôn túc trực bên Quang như chăm sóc một người anh trai. Bệnh tình Quang cũng theo đó mà thuyên giảm, rồi sức khỏe dần dần hồi phục. Không những vậy, trong thời gian Quang bị sốt, bố con Phương đã giúp Quang hoàn thành tốt những công việc bí mật nghiệp vụ mà chỉ mình Quang và cấp trên được biết...
Rồi bất ngờ, Quang có lệnh rút về Đồn để làm thủ tục đi học Sỹ quan; tâm trạng Quang vừa vui vừa buồn; vui vì được lựa chọn đi đào tạo, buồn vì phải xa nơi cùng bà con gắn bó. Đêm chia tay với bản làng thật bùi ngùi, lưu luyến, thật thấm đượm nghĩa tình quân dân. Cuối buổi, trời đã về khuya, dưới ánh trăng mờ, bên bờ suối, nước chảy róc rách như hòa quyện cùng tiếng lòng của Quang và Phương đang thì thầm trao gửi. Phương như bông hoa rừng trinh nguyên thơm ngát, chỉ biết nói những lời của con tim. Phương yêu Quang, muốn gửi trao cho anh tất cả; anh đi rồi, chắc Phương khó lòng sống nổi. Ôm Phương trong vòng tay, Quang nghẹn ngào xúc động, không nói nên lời. Một cảm giác yêu thương bùng cháy cùng với lòng biết ơn sâu nặng, Quang đã không thể nào cưỡng nổi cơn lửa tình, trước một thân thể ngọc ngà, trắng nuốt, mềm mại ấm nóng của Phương đang mời gọi, đợi chờ dâng hiến...
Bác mệt à bác...
À, à... không sao đâu cháu.
Câu hỏi của Bun Hương làm Quang giật mình chợt tỉnh, cắt ngang dòng hồi tưởng, đưa Quang trở về với thực tại.
Trong ánh nắng le lói còn sót lại của buổi hoàng hôn; Bun Hương (tên người mẹ) không hiểu sao lại tự nguyện trải lòng với Quang đến vậy.
Bác ơi, bác có biết bác Quang không, quê bác ấy có rất nhiều ngô. Cháu thường hay được nghe mẹ cháu kể về bác ấy...
Quang cố gắng kìm nén để giữ thăng bằng với giọng nói một cách tự nhiên.
Có cháu, bác là bạn của bác ấy. Cháu có thể tin bác mà kể rõ hơn về mẹ cháu được không.
Dạ bác! Mẹ cháu yêu bác ấy. Sau khi bác ấy đi rồi, mẹ cháu lăn ra ốm, không còn thiết ăn uống gì, suốt ngày vật vờ như chiếc bóng. Ông ngoại cháu biết bệnh của mẹ mà không có thuốc gì chữa nổi, đành phải gả mẹ cho người đàn ông ở bản xa. Cũng trong năm đó, một cơn lũ ống bất ngờ quét tràn qua bản, cuốn trôi luôn nhiều người và nhà cửa; ông ngoại cháu cũng nằm trong số ấy. Quá đau buồn, bố mẹ cháu quyết định di cư qua Lào sinh sống cùng bà con bên nội. Còn cháu lớn lên, học xong được giữ lại làm giảng viên của Đại học Viêng Chăn rồi được cử đi làm luận văn Tiến sỹ tại Hà Nội. Trước khi đi, mẹ cháu vẫn nhắc cháu cố gắng tìm được bác Quang. Nhưng giữa biển người chẳng khác nào mò kim đáy biển; xong 2 năm trở về mà vẫn không có thông tin gì mới, cháu buồn lắm. Nhìn ánh mắt mẹ thẫn thờ, vẻ mặt đờ đẫn mà cháu không cầm được nước mắt; thương mẹ đến thắt lòng. Cho đến một hôm, khi cháu đang ở giảng đường thì bất ngờ bố cháu gọi về gấp. Mẹ nắm bàn tay cháu, giọng yếu ớt, thều thào giục bố "anh nói cho con biết đi kẻo không còn kịp... ". Bố run run, nước mắt lưng tròng "con gái ạ, tên con Bun Hương là do mẹ tự đặt, để ghi nhớ về một kỷ niệm của riêng đời mẹ. Bây giờ bố sẽ nói rõ tất cả những điều mà bấy lâu nay con chưa hề được biết. Con chính là con của... Bác ấy. Con à, bằng giá nào, Con cũng phải cố gắng tìm được bác ấy thì mẹ mới thanh thản an lòng... ".
Thế bây giờ mẹ cháu ở đâu? Quang mất bình tĩnh hỏi dồn.
Mẹ cháu mất từ năm ngoái rồi.
Trời! Quang kêu lên 1 tiếng, hai tay bưng lấy mặt, gục xuống khóc nức nở. Phương ơi, anh ngàn lần có lỗi với em. Đã mấy chục năm rồi, có bao giờ anh nguôi nhớ em đâu. Anh có lỗi với bà con, với bản làng; anh mang ơn họ suốt đời. Cũng vì anh là người lính, nay đây mai đó. Học xong sỹ quan anh phải lên biên giới phía Bắc rồi lại vào Tây Nam, mấy chục năm biền biệt xa quê. Đến khi nghỉ công tác anh mới có dịp để đi tìm nhưng biết tìm đâu; khi bản làng em ngày xưa đã di chuyển nơi khác, những người xưa cũng đã chẳng còn... Em có hiểu cho lòng anh, Phương ơi... Cứ thế Quang độc thoại, tự dằn vặt trách mình; Quang nói như đang trò chuyện với Phương, như đang ôm Phương trong vòng tay của thuở trước... Cho đến khi những giọt nước mắt ấm nóng của Bun Hương ướt đẫm cả một vùng trên vai áo Quang, mới làm Quang bừng tỉnh.
Cha, con gái của cha đây, cha có nhận ra con không. Con đi tìm cha, tìm mãi bây giờ mới thấy.
Bun Hương vừa sụt sùi lau nước mắt vừa giãi bày ngưỡng ngịu.
Cha à, ngay từ đầu nhìn thấy cha, con đã nhận ra người đàn ông mà mẹ thường hay kể. Vẫn ánh mắt ấy, nụ cười ấy, đằm thắm, nồng nàn... càng về sau con càng khẳng định, đúng là Cha. Bởi con là một Tiến sỹ tâm lý học, được đào tạo bài bản, nên nhìn người là đoán được phần nhiều về tính cách...
Ôi, con gái cha giỏi quá! Con biết không, khi nhìn thấy con, cha như bắt gặp lại hình ảnh của mẹ con từ ngày xưa ấy. Có điều, cha không ngờ chỉ một lần thôi đã là định mệnh. Con có mặt trên đời hôm nay cũng chỉ duy nhất từ một lần trong cái đêm bên bờ suối ấy.
Bun Hương cười nũng nịu, áp đầu vào ngực cha rồi ôm choàng thật chặt vai cha như sợ một lần nữa vụt mất.
Quay sang Bun Khăm, đang ngơ ngác, tò mò;
Cha, cháu ngoại của cha nè.
Con chào ông ngoại đi con.
Dạ, con chào ông ngoại ạ.
Cha à, Bun Khăm học năm thứ ba của trường Đại học Vinh; cháu là một trong những sinh viên xuất sắc nhất của lưu học sinh Lào tại Việt Nam đó cha. Con định khi nào Bun Khăm khôn lớn trưởng thành, con sẽ nói rõ cho cháu biết mọi sự tích ngọn ngành; nếu chưa tìm được cha thì con sẽ giao cho cháu tìm tiếp. Thế mà hôm nay, Trời Phật rủ lòng xót thương, xui khiến cho con được gặp cha, cho cháu được gặp ông, con mừng lắm lắm, cha à.
Nói rồi cả ba người ôm chặt lấy nhau trong vòng tay hân hoan vô bờ bến.
Đúng vậy, ba con người, ba thế hệ khác nhau nhưng đều chung một dòng máu chảy như chung một dòng Mê Kong, một dải Trường sơn hùng vĩ. Tình Việt Lào gắn bó được xây đắp gìn giữ tự bao đời; rồi mai đây, lớp lớp con cháu như Bun Hương, Bun Khăm cũng sẽ mãi mãi kế tiếp tưới tắm vun trồng. Xin hãy tin điều đó...
Phía biển, từng đợt sóng vỗ bờ như réo rắt giục gọi; nhất định, Phương ơi, anh sẽ về thăm em...
Tác giả Nguyễn Văn Hoàn - Tháng 6/2026