Tỉnh Nghệ An có đường biên giới tiếp giáp với ba tỉnh: Hủa Phăn, Xiêng Khoảng và Bô Ly Khăm Xay (Lào). Những năm qua, công tác đối ngoại biên phòng của Bộ đội Biên phòng tỉnh đạt nhiều kết quả quan trọng, nổi bật, được triển khai với nhiều hình thức phong phú, đa dạng, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị giữa hai nước, xây dựng biên giới hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Nâng quy mô và cấp độ phối hợp

Dọc tuyến biên giới dài hơn 468km giáp Lào, các Đồn Biên phòng thuộc Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chủ động phối hợp lực lượng bạn tổ chức tuần tra song phương định kỳ theo tháng, quý và đột xuất. Đáng chú ý, nếu trước đây hoạt động chủ yếu ở cấp đồn-đại đội, thì giai đoạn 2024-2025 đã được nâng lên quy mô cấp tỉnh, góp phần tăng cường hiệu quả phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới.

Tháng 7/2025, lần đầu tiên Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Hủa Phăn tổ chức tuần tra song phương cấp tỉnh, đánh dấu bước phát triển mới trong phối hợp bảo vệ biên giới Việt Nam-Lào.

Dù thời tiết mưa lớn, địa hình trơn trượt, sạt lở, cán bộ, chiến sĩ hai bên vẫn hành quân kiểm tra khu vực các cột mốc 363, 364, 365 - đoạn biên giới hiểm trở do Đồn Biên phòng Thông Thụ và Đại đội Biên phòng 216 quản lý. Nội dung tuần tra tập trung kiểm tra đường biên, hệ thống mốc giới, biển báo và tình hình xâm canh, xâm cư, vi phạm quy chế biên giới.

Trước đó, vào tháng 5/2024, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An phối hợp Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Xiêng Khoảng tổ chức tuần tra song phương đoạn biên giới từ cột mốc số 406 đến cột mốc số 409 tuyến biên giới Việt Nam-Lào, đánh dấu cấp độ tuần tra song phương biên giới cấp tỉnh.

Tại hội đàm cuối năm 2025 giữa Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An và Bộ Chỉ huy quân sự các tỉnh Hủa Phăn, Xiêng Khoảng, Bô Ly Khăm Xay, các bên đánh giá cao hiệu quả phối hợp, nhất là trong phòng, chống tội phạm ma túy, xuất nhập cảnh trái phép và tổ chức hàng chục đợt tuần tra song phương trên toàn tuyến biên giới.

Hoạt động tuần tra không chỉ kiểm tra, bảo vệ hệ thống mốc quốc giới, trao đổi thông tin và đấu tranh tội phạm, mà còn kết hợp tuyên truyền, vận động người dân vùng biên chấp hành pháp luật. Nhờ đó, nhiều vụ việc được phát hiện sớm, xử lý kịp thời ngay từ cơ sở, không để hình thành điểm nóng.

Việc tổ chức tuần tra song phương cấp tỉnh là bước đột phá, đánh dấu sự phát triển mới trong cơ chế phối hợp giữa hai bên. Hoạt động này thể hiện tính chủ động, linh hoạt của lực lượng bảo vệ biên giới trong việc cụ thể hóa hợp tác quốc phòng song phương, qua đó nâng cao hiệu quả ứng phó với các nguy cơ xuyên biên giới.

Đại tá Hồ Quyết Thắng, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng Nghệ An

Theo Đại tá Hồ Quyết Thắng, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng Nghệ An, việc tổ chức tuần tra song phương cấp tỉnh là bước đột phá, đánh dấu sự phát triển mới trong cơ chế phối hợp giữa hai bên. Hoạt động này thể hiện tính chủ động, linh hoạt của lực lượng bảo vệ biên giới trong việc cụ thể hóa hợp tác quốc phòng song phương, qua đó nâng cao hiệu quả ứng phó với các nguy cơ xuyên biên giới.

Đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại biên phòng

Trong 5 năm qua, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An đã tăng cường tập huấn nghiệp vụ quản lý, bảo vệ biên giới, đấu tranh tội phạm xuyên quốc gia và kỹ năng xử lý tình huống cho gần 160 lượt cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng bảo vệ biên giới các tỉnh Hủa Phăn, Xiêng Khoảng, Bô Ly Khăm Xay.

Cùng với đó, hoạt động kết nghĩa giữa các đơn vị hai bên được xác định là trụ cột trong công tác đối ngoại biên phòng. Đến nay, 10 Đồn Biên phòng Nghệ An đã kết nghĩa với 9 Đại đội Biên phòng và 1 đồn Công an cửa khẩu của Lào; duy trì giao ban định kỳ, phối hợp tuần tra, kịp thời xử lý các vụ việc phát sinh, góp phần giữ vững ổn định khu vực biên giới.

Thượng tá Nguyễn Đình Viên, Đồn trưởng Biên phòng Mường Ải (Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An), cho biết đơn vị và Đại đội Biên phòng 221 (Bộ Chỉ huy quân sự Xiêng Khoảng) đã phối hợp tổ chức nhiều đợt tuần tra song phương, kiểm tra đường biên, cột mốc; qua đó kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hoạt động vượt biên, xuất nhập cảnh trái phép, góp phần giữ vững an ninh, trật tự khu vực. Đáng chú ý, khi cột mốc 410 (1) bị lũ cuốn trôi, hai bên đã chủ động trao đổi, thống nhất và tham mưu cơ quan chức năng để triển khai xây dựng lại, bảo đảm đúng quy định và quy chế hợp tác.

Ngoài hỗ trợ trực tiếp từ đơn vị và nguồn xã hội hóa, Bộ đội Biên phòng tỉnh còn tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh bố trí kinh phí giúp các bản giáp biên của Lào xây dựng nhiều công trình dân sinh ý nghĩa.

Tiêu biểu như hỗ trợ bản Nậm Táy (cụm bản Viêng Phăn, huyện Sầm Tớ, tỉnh Hủa Phăn) xây dựng “Nhà văn hóa cộng đồng” và ba “Nhà hữu nghị” cho hộ nghèo, tổng kinh phí gần 1,3 tỷ đồng; xây dựng Trạm xá Hữu nghị quân-dân y tại bản Xốp Tờng (cụm bản Nậm On, huyện Xay Chăm Phon, tỉnh Bô Ly Khăm Xay) trị giá hơn 14,9 tỷ đồng; lắp đặt công trình nước sạch tại bản Pủng Vái (cụm bản Phà Đánh, huyện Mường Quắn, tỉnh Hủa Phăn).

Bên cạnh đó, đơn vị còn nhận đỡ đầu 13 học sinh Lào có hoàn cảnh khó khăn theo Chương trình “Nâng bước em đến trường”, với mức hỗ trợ 500.000 đồng/em/tháng.

Đại tá Trần Quang Trung, Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An cho biết, công tác đối ngoại biên phòng của đơn vị ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả. Các đơn vị đã cụ thể hóa chỉ đạo của cấp trên bằng những cách làm phù hợp với đặc điểm địa bàn, được lực lượng bảo vệ biên giới phía bạn đồng tình, ủng hộ. Thông qua các mô hình, hoạt động, quan hệ đoàn kết, hữu nghị và phối hợp giữa lực lượng hai bên cũng như nhân dân khu vực biên giới tiếp tục được củng cố, tăng cường.

Công tác đối ngoại biên phòng của đơn vị ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả. Các đơn vị đã cụ thể hóa chỉ đạo của cấp trên bằng những cách làm phù hợp với đặc điểm địa bàn, được lực lượng bảo vệ biên giới phía bạn đồng tình, ủng hộ. Thông qua các mô hình, hoạt động, quan hệ đoàn kết, hữu nghị và phối hợp giữa lực lượng hai bên cũng như nhân dân khu vực biên giới tiếp tục được củng cố, tăng cường.

Đại tá Trần Quang Trung, Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An

Lãnh đạo Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An cho biết, đến nay đã có 21 cặp bản kết nghĩa giữa các bản của Nghệ An với các bản thuộc ba tỉnh Hủa Phăn, Xiêng Khoảng và Bô Ly Khăm Xay. Các cặp bản duy trì giao lưu văn hóa, thể thao, trao đổi kinh nghiệm sản xuất, hỗ trợ nhau phát triển kinh tế, góp phần xóa đói, giảm nghèo và củng cố tình đoàn kết khu vực biên giới.