Tản mạn trải nghiệm Miền Tây Xứ Nghệ

Trong chuyến đi, nhiều thành viên trong đoàn bày tỏ sự mãn nguyện "nhớ đời" bởi chuyến trải nghiệm đầy lí thú và khám phá. Quỳ Châu là vùng đất sinh sống chủ yếu của đồng bào Thái, với những phong tục tập quán và truyền thống văn hóa độc đáo, đầy bản sắc; nổi bật với Lễ buộc chỉ cổ tay, gọi vía chúc phước và thưởng thức ẩm thực đặc trưng như cá mát nướng, thịt nướng, canh bon (môn), xôi ngũ sắc, chăm chéo, cơm lam, rượu cần và múa hát lăm vông theo các làn điệu dân ca Thái. Những điểm đến hấp dẫn tại Quỳ Châu còn giữ vẻ nguyên sơ của núi rừng cùng hệ sinh quyển nguyên vẹn đầy quyến rũ chứa đựng nhiều hang động, thác nước gắn liền nhiều sử tích.



Nổi bật trong chuyến đi, đoàn đã ghé thăm và chiêm bái Đền Chiêng Ngam trong quần thể Hang Bua.

Hang Bua là thắng cảnh hang động tự nhiên gắn với truyền thuyết lịch sử, phong tục, tập quán, sinh hoạt văn hóa của của đồng bào dân tộc Thái. Sau này các nhà khoa học phát hiện khu vực Hang Bua còn là quần thể di tích khảo cổ chứa đựng dấu tích văn hóa của nhiều thời đại. Trong lớp trầm tích tìm thấy ở hai cửa hang trước và sau, có hóa thạch các loài động vật giống như hóa thạch động vật đã được phát hiện ở hang Thẳm Ồm (xã Châu Thuận, Quỳ Châu) và các hang động khác trong vùng, đó là: tê giác, hươu nai, lợn rừng, voi, hổ, gấu… Đặc biệt, người dân địa phương còn nhặt được trong hang hai chiếc rìu đá - loại công cụ đặc trưng của con người thời kỳ đồ đá mới hậu kỳ. Khám phá trong hang có nhiều hình khối kỳ thú với nhiều nhũ đá, tượng trưng theo huyền thoại Thần Núi và thần nước, đặc biệt gắn với trường ca truyện cổ Thái về chuyện tình Tạo Khủn Tinh và nàng Ni hóa đá…



Hang Bua được công nhận là danh thắng Quốc gia và lễ hội hang Bua được phục hồi và duy trì từ đó cho đến ngày nay, vào các ngày từ 20-23 tháng giêng ÂL hàng năm

Đến Hang Bua, đoàn công tác Liên hiệp các Tổ chức hữu nghị tỉnh Nghệ An được chiêm ngưỡng phong cảnh cảnh sơn thủy hữu tình, núi sông xanh ngát của Mường Chiêng Ngam (Mường Đẹp) rộng lớn của xã Châu Tiến, bản làng Thái cổ, sầm uất, yên vui với nhiều hoạt động du lịch sinh thái cộng đồng, homestay.












Lễ buộc chỉ cổ tay tại bản Hoa Tiến- Làng nghề dệt thổ cẩm truyền thống, được UBND tỉnh Nghệ An công nhận Làng nghề từ năm 2009









Đây cũng là nơi gặp nhau của 3 con sông: Sông Quàng, sông Việc và sông Hạt để rồi hợp lưu thành sông Hiếu thơ mộng uốn mình chảy qua các huyện Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn, Tân Kỳ (cũ) rồi hòa dòng sông Lam xuôi ra biển Đông.

Người Thái vùng này có câu: Gái Chiêng Ngam (Mường đẹp) xinh đẹp nhất vùng vì ăn cá 3 sông và tắm nước 3 sông. Lúa trên đồng cá dưới sông đã nuôi người Quỳ Châu ngàn đời nay. Khí hậu vùng đất Quỳ Châu mát mẻ, một ngày có bốn mùa; cảnh đẹp cùng muôn loài muông thú vẫn được bảo tồn.
Hang Bua có 3 cửa; Cửa chính và cửa phụ có hình bông hoa sen nên còn được gọi là “Boọc Bua”- Đóa sen. Diện tích hang rộng, có thể chứa được hàng trăm người nhảy múa, ca hát. Vào sâu trong hang là những nhũ đá hình thù kỳ lạ; mô đá hình người và những dụng cụ sinh hoạt thời xưa của cư dân Thái như bó lúa, cái liềm…Người xưa kể rằng, trong một trận đại hồng thủy, con người đã vào hang trú ngụ, họ cùng nhau ca hát, nhảy múa, đánh cồng chiêng, thổi sáo và tất cả đều hóa đá.
Tài liệu lịch sử cho biết, năm 1937, vua Bảo Đại nghe nức tiếng vẻ đẹp huyền bí Hang Bua nên đã ghé vui hội xuân cùng người dân vùng cao Nghệ An.
Năm 1997, Hang Bua được công nhận là danh thắng Quốc gia và lễ hội hang Bua được phục hồi và duy trì từ đó cho đến ngày nay, vào các ngày từ 20-23 tháng giêng ÂL hàng năm.
Tại nơi này, người Thái đã xây đền Mường Chiềng Ngam để tiến hành các lễ nghi dân tộc Thái, tạ  ơn sông núi, trời đất và những người có công khai bản lập mường.
Sau chuyến đi, một số thành viên đã chia sẻ rằng họ cảm thấy như được trở về nhà khi đến thăm các bản làng Thái cổ, được chan hòa vào sự đón tiếp nồng hậu bởi người dân địa phương với lòng mến khách cùng lễ buộc chỉ cổ tay chúc phước theo phong tục của đồng bào Thái.
Ông Hồ Ngọc Sỹ - Phó Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam – Cu Ba đã tức cảnh “sinh thơ” bằng cảm xúc chân thành và sự ngưỡng mộ miền Tây Xứ Nghệ.




Ông Nguyễn Hồng Kỳ - Phó chủ tịch Thường trực Liên hiệp các Tổ chức hữu nghị tỉnh Nghệ An (bên phải) và ông Hồ Ngọc sỹ, trải nghiệm trang phục Thái cổ trong chuyến đi.

Tản mạn trải nghiệm Miền Tây

Rất vui khi trở lại đây
Nhớ về một thuở đóng quân nơi này
Nhớ về một thuở xa xăm
Quỳ châu thương nhớ đồng bào Thái, Kinh,,,
Nhớ mình lúc đó tân binh
Trẻ trung, mảnh khảnh, thư sinh, khạo khờ
Đến đây khi đó hoang sơ
Núi non xanh thẳm lững lờ khói sương
Nhìn đàn em bé đến trường
Líu lo nhí nhảnh vui cười ngây thơ
Nhìn các thiếu nữ lên nương
Sắc màu người Thái vấn vương liếc nhìn
Bình minh rộn nghe tiếng chim
Nghe chày giả gạo rung rinh bản làng
Ngày đó nơi đây nghèo nàn
Đường đi lối lại như bàn chân ta
Gia đình chung sống nhà sàn
Đơn sơ mộc mạc lợp bằng cọ xanh
Tầng dưới dành để trâu nằm
Phân tro tạp uế hôi tanh sặc mùi...
Nước uống ở trên thượng nguồn
Chiều chiều em hứng em gùi khoan thai
Đến bữa gia đình dọn ăn
Đơn sơ đảm bạc sắn khoai muối vừng
Thi thoảng săn được thú rừng
Cụng ly rượu lá tưng bừng hân hoan
Khi bộ đội đến bản làng
Không gian vui vẻ rộn ràng hân hoan
Giúp dân lợp mái nhà tranh
Nâng cấp đường nhỏ thẳng hàng chỉnh chu
Giúp dân làm mới chuồng “tru”*
Môi trường sạch sẽ muỗi ruồi diệt vong
Giúp dân đào sâu giếng trong
Có nguồn nước sạch ước mong đợi chờ
Giúp dân hiện đại con đường
Châu Tiến -Châu Thuận ngàn đời xa xôi
Tuy rằng đóng quân mấy năm
Trong tôi đọng lại bản làng không thân quen
Suốt đời không bao giờ quên
Chị Thu, anh Hiệu, em Quyên...thuở nào
Hôm nay tôi lại lên đây
Người thì khuất núi được mấy năm rồi
Người đi làm ăn xa xôi
Trong lòng hụt hẫng bồi hồi xôn xao
Nhưng! lên đây ngẫn ngơ làm sao
Không ngờ Châu Tiến đổi thay ngỡ ngàng
Đầu tiên là có Hang Bua
Di tích văn hoá nhiều “Tua” đến rồi
Đường nhựa từ ngược đến xuôi
Môi trường sạch sẽ, rừng,đồi rợp cây
Có rất nhiều HomeStay
Cồng chiêng, tiếng hát ngọt ngào ngân vang
Có quay dệt vải tơ tằm
Má hồng bếp lửa cô nàng tươi duyên
Trời xuống núi, ánh đèn lên
Chương trình văn nghệ trọn đêm tuyệt vời
Khách, chủ sân khấu không rời
Thi nhau múa hát rạng ngời đong đưa
Khi chum rượu cần lên hương
Cố lên sừng cạn sừng vơi sừng đầy
Ui chao má đỏ hây hây
Rung rinh nhảy sạp vui vầy quá ta
Trãi nghiệm hai ngày vừa qua
Cá khe, men lá, canh măng vịt bầu
Thịt nướng và món "chân dài”
Ngon thơm, mùi mẩm xốn xang thôi rồi
Ra về lòng cứ bồi hồi
Nhớ về thuở ấy tinh khôi ngày nào
Nay ta trở lại nao nao
Vui mừng Châu tiến vươn dài tiến xa
Nhờ ơn Đảng , Bác Hồ ta
Dân giàu nước mạnh nhà nhà ấm no
Cảm ơn Liên hiệp chăm lo
Chuyến đi trải nghiệm hợp lòng anh em
Nguyễn Hồng Kỳ rất đáng khen.

Tác giả bài thơ: Hồ Ngọc Sỹ
Tác giả bài viết: Lang Quốc Khánh