HỘI HỮU NGHỊ VIỆT NAM - LÀO TỈNH NGHỆ AN
Sang Lào gặp lại những kí ức mến thương
Chuyến trở lại Lào lần này tôi được đón nhận tình cảm ấm áp thân tình của bà con Việt kiều Đồng hương Xiêng khoảng (Xiengkhuang) với một cảm xúc khó tả, bởi xứ ấy gắn trọn yêu thương, đi suốt cuộc đời không thể quên.
Ông Nguyễn Hồng Kỳ- Phó chủ tịch Thường trực Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị tỉnh Nghệ An tặng quà Câu lạc bộ Đồng hương Xiengkhuang
Ông Nguyễn Hồng Kỳ- Phó chủ tịch Thường trực Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị tỉnh Nghệ An (LHHN) nhớ lại thời ông là Giám đốc Sở Giao thông Vận tải tỉnh Nghệ An, đã từng sang Lào mở đường bay tuyến thẳng Vinh (Nghệ An)- Vientiane (Lào). Đến Vientiane làm ông nhớ những người bạn đã từng cộng tác, phối hợp xây dựng vun đắp mối quan hệ đặc biệt Việt- Lào. Lần này trở lại nước Lào ông cho rằng: Ngoại giao nhân dân hiện nay không chỉ là những hoạt động giao lưu bề nổi như nhảy múa, hát hò hay gặp gỡ mang tính hình thức, mà phải chuyển mạnh sang chiều sâu, gắn với những nội dung hợp tác thiết thực; thúc đẩy kết nối kinh tế, văn hóa, giáo dục và du lịch; hỗ trợ xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm địa phương, đặc biệt là các sản phẩm đặc trưng OCOP; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp, tổ chức và người dân hai bên tìm kiếm cơ hội hợp tác lâu dài. Đây chính là bước chuyển từ “giao lưu cho biết” sang “hợp tác để cùng phát triển”, làm cho đối ngoại nhân dân ngày càng thực chất, hiệu quả và bền vững hơn.
Ông Nguyễn Hồng Kỳ trong đợt mở đường bay Vinh- Vientiane (ảnh tư liệu Quốc Khánh)
Ngay khi đặt chân đến đất Vientiane, đoàn đã kết nối Câu lạc bộ Đồng hương Xiengkhuang (Xiêng khoảng) và được bà con nồng nhiệt đón chào. Khi xe chúng tôi vừa dừng bên đại lộ Lanexang (Lạn Xạng) đã thấy bà con đứng xếp hàng ra đón, bắt tay niềm nở thắm thiết làm các thành viên trong đoàn quên rằng xứ Lào đang nóng gần 40 độ và mới vượt chặng đường rừng núi hơn 700 cây số. Ông Vi Tố Định, nguyên Phó chỉ huy Trưởng Bộ đội biên phòng Nghệ An xúc động như người thân lâu ngày gặp lại. Ông mang hàm Đại tá Biên phòng, quê huyện Con Cuông, Nghệ An, những năm 1970, ông đã được đón bà con từ tỉnh Xiêng Khoảng (Xiengkhuang) sơ tán về huyện Con Cuông. Trong thời gian ấy, bà con đã nhận được sự đùm bọc, giúp đỡ, chở che chân tình của chính quyền và người dân địa phương. Từ chỗ là nơi sơ tán tạm thời, con em Việt kiều được đi học và chăm sóc như chính nơi chôn nhau cắt rốn của họ, chính vì vậy, Con Cuông trở thành “quê hương thứ hai” trong ký ức của những Việt kiều Xiêng khoảng. Đến nay, bà con đã có cuộc sống ổn định, sung túc tại thủ đô Viêng chăn (Vientiane) và nhập Quốc tịch Lào nhưng bà con vẫn luôn sâu nặng nghĩa tình với Con Cuông, mảnh đất nghĩa tình đã cứu sống họ trong những năm chiến tranh các liệt nhất và luôn gìn giữ, vun đắp mối quan hệ gắn bó, là biểu tượng sinh động của tình hữu nghị Việt Nam – Lào.
Cùng giao lưu trong không khí ấm áp hòa chung bài hát "Như có Bác trong ngày vui Đại thắng"
Ông Khăm chăn Si phăn thong (Khamchanh Siphanethong), tên Việt là Trần Hanh, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Đồng hương Xiengkhuang cho biết, Câu lạc bộ thành lập cách đây 21 năm, bà con là người Lào gốc Việt đến từ tỉnh Xiengkhuang, hiện sinh sống tại thủ đô Vientiane của nước bạn Lào. Câu lạc bộ nhiều năm qua được đánh giá là “cầu nối vun đắp quan hệ hữu nghị Việt – Lào” nổi bật nhất; luôn gìn giữ và lan tỏa bản sắc Việt tại Lào với các sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, lễ tết truyền thống, giáo dục thế hệ trẻ về nguồn cội trên đất Lào.
Tham gia buổi đón đoàn có ông Khăm Hùng (Khamhoung Xaychaleun), hiện là Chủ tịch Tổng hội người Việt Nam tại Lào. Hồi tôi làm Trưởng đại diện VOV tại Vientiane, khi chưa mua được ô tô cho cơ quan, ông Hùng đã cho mượn chiếc Camry mầu đen sang trọng gần một năm. Lúc đón đoàn Tổng giám đốc VOV Vũ Văn Hiền sang thăm Lào, xe tôi chạy trước, ông phó Ban hợp tác Quốc tế gọi điện nhắc nhẹ, xe cậu đừng chay trước Tổng giám đốc như thế, “phạm húy” đó, vì lúc ấy Tổng giám đốc ngồi trên chiếc Hyndai của bạn loại rẻ tiền hơn, tôi liền lách sang một bên để xe đoàn vượt lên.
Gặp lại bà con Đồng hương Xiengkhuang, làm tôi nhớ bao kí ức đẹp. Một dịp được đón bà con về thăm bản Xằng, xã Lục Dạ, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An, tôi mới biết, bà con là những người quê Xiengkhuang từng sơ tán về bản Xằng trong những năm kháng chiến chống Mỹ ác liệt nhất, mà Xiengkhuang, cánh đồng Chum là mặt trận đã hứng chịu hàng vạn tấn bom Mỹ. Ở đây con em Việt kiều được học từ Tiểu học nên ai cũng biết chữ Việt. Có lẽ nhiều người biết đến khách sạn Cha Lơn Xay (Chaleunxay) giữa trung tâm thủ đô Viêng Chăn, cạnh chợ sáng nhưng ít biết ông chủ là Khăm Chăn Sỉ Phăn Thoong, đồng thời cũng là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Đồng hương Xiengkhuang. Ngoài dịch vụ kinh doanh khách sạn, ông còn có Công ty dịch vụ đấu thầu xây dựng và phát triển nông lâm với khối tài sản hàng triệu đô. Ông sinh tại tỉnh Xiêng Khoảng, quê gốc ở huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh. Ông cho biết, năm 1950 đến năm 1966, ông học Cao đẳng Sư phạm Hải Hưng rồi về dạy tại Trường lưu học sinh Lào T78 ở Hà Bắc và Phú Thọ. Sau đó ông về dạy học ở thủ đô Vientiane cho đến năm 1990, vì vậy các thế hệ học trò ông có nhiều người là lãnh đạo cấp cao của Lào. Ông kể, thời ấy, đế quốc Mỹ tiến hành chiến dịch Cù Kiệt (Kukiet), dồn dân lập ấp chiến lược, xiengkhuang là mặt trận ác liệt nhất nước Lào lúc bấy giờ nên gia đình ông được hai nhà nước Lào và Việt Nam sơ tán sang Bản Xằng. Lúc đó gia đình li tán, mỗi người một nơi, thời gian dài mất liên lạc với nhau, mẹ và các anh em nhờ bộ đội Việt Nam tìm giúp rồi đưa sang Bản Xằng đoàn tụ.
Bà con Việt kiều Xiengkhuang thăm và tặng quà bà con bản Xằng năm 2008 (ảnh tư liệu Quốc Khánh)
Tôi gặp lại ông Kiên Vi Lay Mit Pa Xổng (Kienvilay Mitpasong) - Chủ doanh nghiệp may mặc có 1.200 công nhân, chuyên may trang phục cho lực lượng vũ trang và Công an Lào. Rồi ông Châu Sỉ vi lay (Chao Sivilay), một doanh nghiệp nổi tiếng nhất nước Lào về các mặt hàng áo phông xuất khẩu sang thị trường Mỹ và Anh, không bán nội địa. Hiện ông là chủ Trung tâm hội nghị và tiệc cưới lớn nhất Vientiane với sân chứa khoảng 5000 xe ô tô với tên gọi Phatthakhan Keomixay tại km 5 Quốc lộ 13 giữa thủ đô, ông còn có một khách sạn hạng 3 sao trên đường Asean, đường lên sân bay Quốc tế Wattay. Ông có tên Việt là Đào Minh Châu, sinh ra lớn lên tại tỉnh Xiengkhuang, quê gốc huyện Hưng Nguyên Nghệ An. Là đại gia nhưng nhìn ông vẫn một mạc chân chân như xưa, có khi không quen dùng cả điện thoại và đeo đồng hồ.
Hồi đó, chiến tranh, nhiều gia đình li tán, đến khi đất nước Lào được giải phóng, Việt kiều Xiengkhuang còn đi nhiều nơi trên thế giới, điển hình tôi gặp chị La Ni (Nguyễn Kim Loan), chủ hệ thống cửa hàng trang sức trị giá hàng trăm triệu đô tại Cali – Mỹ. Còn ông Xổm Chăn (Phạm Ngọc Anh), nhiều năm làm Trưởng bản Đông Pa Lan (Dongpalane) quận Chathabuli. Hôm đến Bản Xằng, ông đã lội khắp bản tìm lại nơi ngày xưa từng đi trồng sắn, cuốc ruộng. Ông đi dọc theo con suối Huồi Mọi hơn tiếng đồng hồ dưới nắng chang chang. Ông kể, ngày ấy còn là trẻ con nên không nhớ tên suối là gì, chỉ biết mọi người gọi là suối Xẳn Ti Phạp (Tự do) theo tiếng Lào cho dễ nhớ và lột tả nỗi khát khao của bao người mong ước đất Lào sớm độc lập tự do. Hôm về thăm lại bản Xằng, ông và bà con Việt kiều Đồng hương Xiengkhuang còn tìm hai người đặc biệt là hai người thầy dạy chữ Việt cho họ trong những năm sơ tán về Bản Xằng, đó là thầy Phạm Khắc Hiếu và thầy Nguyễn Đình Cần. Riêng thầy Cần sang Lào từ năm 1963 dạy bổ túc văn hóa cho Việt kiều. Năm 1968 sang lại để dạy thì năm 1969 đã tản cư theo các trò của mình về Bản Xằng và tiếp tục dạy học ở đó.
Nhiều người trong Câu lạc bộ Đồng hương Xiengkhuang là đại gia, nhưng cũng có rất nhiều người còn lam lũ cực nhọc với miếng cơm manh áo nơi chợ Tạ lạt Xạu (Chợ sáng) và Tạ lạt Khua Đin (Chợ cầu đất) tại thủ đô Viêng Chăn. Chính vì thế, mục đích thành lập Câu lạc bộ đồng hương là để bà con có trách nhiệm cộng đồng với nhau, cùng đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống. Rồi chị Lê Thị Thuận (Buavone), quê gốc Ninh Bình, chị là nữ Việt kiều tình nguyện vào quân đội Lào thuộc Trung đoàn nữ bảo vệ Xiêng Khoảng khi mới 14 tuổi. Ông Khăm Chăn- Chủ nhiệm Câu lạc bộ cho biết, đa số các gia đình kiều bào đều tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước do Đảng Nhân dân Cách mạng Lào lãnh đạo, đã có hơn chục hộ là gia đình Thương binh liệt sĩ của Lào. Còn chị Nguyễn Thị Minh (Nang) làm nghề bán vải, Phạm Thị Ngọc Hiếu (Manivone) buôn bán nhỏ; chị Thu Hương, Thanh Hoa, Trịnh Thị Đào, Trịnh Thị Lan, Nguyễn Doãn Thọ đều làm nghề buôn bán tạp hóa…
Riêng ông Cảnh, Hội trưởng Việt kiều tỉnh Xiêng Khoảng hôm ấy đang đưa vợ đi điều trị ở Hà Nội cũng "bay" về cho kịp chuyến đi tạ ơn Bản Xằng để sáng hôm sau lại ra chăm vợ. Cả 4 anh em ông Cảnh gồm cả Hương, Hạnh, Hảo đều có mặt trong cuộc hội ngộ hiếm có tại bản Xằng hôm ấy.
Đặc biệt tôi nhớ ông Thoong Phị La Vông (Hoàng Diệu) kinh doanh nghề rừng, nghề này vốn bỏ nhiều nhưng thu lợi rất chậm, thậm chí phá sản. Tôi nghe bà con chia sẻ về ông, nhưng không thể không nhắc một thời ông đã cống hiến. Ông sinh 1952 tại tỉnh Khỏn Kèn (Thái Lan), quê gốc Nam Định, trước những năm 1990 ông làm nghề cắt tóc rồi kết hợp làm thuê đủ nghề. Ông quyết vay mượn xây dựng trang trại mang tên Công ty Phát triển Nông Lâm nghiệp tỉnh Viêng Chăn, trồng hàng chục héc ta cây gió bầu (trầm hương). Để giữ rừng, ông cung cấp lương thực hàng tháng cho cả bản 500 nhân khẩu với mức 15 kg gạo tháng/người. Rồi còn cấp 200 ngàn kíp mỗi hộ, 120 lít nước sạch và tạo công ăn việc làm thường xuyên cho họ. Từ chỗ năm 1999 cả bản người Lào Thơng 60 hộ chỉ có nhà tranh vách nát nay được ngói hoá xi măng trị giá mỗi ngôi nhà 7 ngàn đô la do ông xây cho họ. Có cuộc sống ổn định, bà con không còn đốt rãy phá rừng, nhiều nhà có điều kiện mua sắm xe cộ phương tiện phục vụ đời sống và sản xuất, mọi người được được học hành, chữa bệnh. Nhờ những đóng góp ấy, ông được nhà nước Lào tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất.
Thăm vườn trầm ông Thoong Phi La Vông (ảnh tư liệu Quốc Khánh)
Nổi bật nhất trong cộng đồng Câu lạc bộ Đồng hương Xiengkhuang là ông chủ nhà máy thép Khăm Hùng Xay Cha Lơn (Khamhoung Xaychaleun), doanh nghiệp thuộc top đầu của Lào tại thủ đô Vientiane. Nhà máy sản xuất thép của ông có công suất sản xuất đạt khoảng 60–70 tấn/ngày, mỗi năm trên 10.000 tấn thép cung cấp ra thị trường Lào và Thái Lan. Khi chúng tôi có mặt cũng là lúc ông đang bận làm thủ tục xuất hàng sang Thái Lan, nhưng ông vẫn dành thời gian ưu tiên tiếp đón đoàn. Ông kể, bản thân khởi nghiệp vô cùng khó khăn, ông quê tỉnh Thái Bình, khi rời quân ngũ tại Việt Nam, ông sang Lào làm lái xe, phụ hồ, khởi nghiệp từ năm 2001. Sau nhiều năm phát triển, ông được báo chí Lào và Việt Nam gọi là “tỷ phú đất Lào”, hay thường gọi là ông “Hùng sắt”. Trong báo cáo của ngành chức năng Lào cho biết, doanh nghiệp Khăm Hùng đóng góp kinh tế cho Lào mỗi năm khoảng 2 triệu USD; tạo việc làm ổn định cho từ 100 đến 300 lao động đa số là người Lào. Mạng lưới phân phối của công ty rộng khắp 17 tỉnh, thành của Lào. Với cương vị Chủ tịch Tổng hội Người Việt Nam tại Lào, ông hoạt động Hội bằng tâm huyết, nhiệt tình, nhiều khi bỏ hàng trăm triệu tiền túi để phục vụ hoạt động hội. Nhiều năm qua, ông đã được nhận nhiều bằng khen của Đảng và Nhà nước Lào về Nghĩa vụ thuế và đóng góp xã hội; năm 2015, doanh nghiệp đạt “Cúp Vàng doanh nhân Tâm tài ASEAN”; ông cũng là kiều bào hàng năm được chính phủ Việt Nam mời về dự “Xuân quê hương”, là đại biểu tiêu biểu dự Đại hội thi đua toàn quốc tại Việt Nam. Bà con Việt kiều tại Lào đánh giá phẩm chất người Chủ tịch Tổng hội đó là: Tích cực làm từ thiện, giúp đỡ người nghèo, hỗ trợ vốn không lãi đối với bà con khó khăn. Ông là hình mẫu doanh nhân Việt kiều thành đạt ở nước ngoài. Mới đây gia đình ông vừa đưa vào sử dụng hệ thống nghỉ dưỡng, trải nghiệm tại cố đô Luông pha bang (Luang Prabang) với tên gọi U Luang Prabang tiêu chuẩn cao cấp 4 đến 5 sao với thiết kế kết hợp kiến trúc truyền thống Lào với phong cách hiện đại, tinh tế; không gian nhiều gỗ, sân vườn, hồ nước và ánh sáng tự nhiên tạo cảm giác yên tĩnh, sang trọng nhưng gần gũi, “chậm”, phù hợp du khách Âu Mỹ.
Buổi tối, tôi và ông Nguyễn Hồng Kỳ- Phó chủ tịch Thường trực LHHN tỉnh Nghệ An đi bộ từ bến du thuyền sông Mekong, chỉ vài phút là tới khu nghỉ dưỡng mang tên U Luang Prabang của gia đình ông. Khách Tây đang ngồi làm việc bên chiếc máy tính một cách yên bình thoải mái. Ông Kham Hùng cho biết, hai cô con gái ông đang học ở nước ngoài, sau khi tốt nghiệp chúng sẽ quản lí những cơ ngơi này. Hiện đã kín phòng, chủ yếu khách Tây. Khu nghỉ dưỡng nằm giữa trung tâm di sản khu phố cổ Luang Prabang, sát với Chợ đêm, Chùa Wat Xieng Thong và Núi Phousi- Những điểm du lịch hấp dẫn nhất cố đô Luang Prabang, thành phố du lịch di sản UNESCO của Lào. Nhân viên lễ tân cho biết, tại đây du khách được hưởng dịch vụ đặc biệt “ở phòng 24 giờ”, không bị bó buộc giờ trả phòng. Đây là điểm khác biệt hiếm, tạo trải nghiệm rất thoải mái cho du khách. U Luang Prabang có tất cả 40 phòng với nhiều hạng khác nhau. Có view vườn hoặc thành phố, Suite ven hồ, Villa mang phong cách di sản, hồ bơi ngoài trời; Nhà hàng phục vụ Á – Âu; Xe đạp miễn phí để khám phá phố cổ... Đây là khách sạn boutique cao cấp, thiên về trải nghiệm hơn là quy mô lớn, vì vậy nơi đây chủ yếu là khách Âu, Mỹ. Cậu lễ tân nhấn mạnh U Luang Phabang còn có nghĩa là "Ở Luang Prabang" chỉ nơi này là nhất.
Đoàn tặng tranh Quê Bác cho ông Khăm Hùng
Bạn tôi, ông Khamlieng Sihaphone, nguyên là cán bộ ngành du lịch tỉnh Luang Prabang nhận xét: Khu nghỉ dưỡng U Luang Prabang là một trong những khách sạn đẹp và có phong cách riêng ở Lào, nổi bật bởi vị trí trung tâm, thiết kế di sản và dịch vụ linh hoạt, đây cũng là một dự án mang tính biểu tượng về đầu tư du lịch cao cấp nhất nước Lào mà không chỉ cố đô Luang Prabang.
Ông Nguyễn Hồng Kỳ- Phó chủ tịch Thường trực LHHN tỉnh Nghệ An dạo quanh hồ nước ngắm từng đàn cá coi bơi lội rồi ngồi bệt ven hồ, ông bảo ngồi đâu chả được vì khuôn viên rất sạch và yên tĩnh.
Cùng vui múa lăm vông đoàn kết theo phong tục truyền thống Lào
Ông Hoàng Nhật An –Phó giám đốc trung tâm hữu nghị phát triển Cộng đồng Nghệ An và ông Lê Thuyết, thành viên đoàn công tác chia sẻ cảm xúc ngắn gọn: Chuyến đi Lào đoàn thật gần gũi, dễ mến, thân thương quá đỗi.
Lang Quốc Khánh
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Danh mục
Thống kê truy cập
- Đang truy cập12
- Hôm nay6,979
- Tháng hiện tại190,761
- Tổng lượt truy cập4,001,037
