Tìm lại dấu chân người lính tình nguyện trên đất nước Triệu Voi
Thứ bảy - 09/05/2026 23:37360
Trước khi sang thăm lại chiến trường xưa tại nước bạn Lào, Đoàn cựu chiến binh quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam giúp cách mạng Lào tỉnh Thanh Hóa đã đến dâng hương, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Việt - Lào —Anh Sơn, Nghệ An, nơi quy tập hàng ngàn phần mộ liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam hy sinh trên đất nước Lào trong các cuộc kháng chiến trước đây.
Tháng Năm, khi những cơn mưa đầu mùa bắt đầu phủ mờ các triền núi Trường Sơn, đoàn cựu chiến binh quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam giúp cách mạng Lào tỉnh Thanh Hóa, do Đại tá Nguyễn Như Tú – Phó chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam Lào tỉnh Thanh Hóa- Trưởng Ban liên lạc Quân tỉnh nguyện và Chuyên gia Quân sự Việt Nam giúp cách mạng Lào tỉnh Thanh Hóa dẫn đầu, lại có dịp trở về chiến trường xưa. Chuyến đi không chỉ là hành trình thăm lại ký ức, mà còn là cuộc trở về đầy xúc động của những người lính từng “chia ngọt sẻ bùi, chung chiến hào” với quân đội và nhân dân các dân tộc Lào trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt. Ở tuổi “xưa nay hiếm”, nhiều mái đầu đã bạc trắng, bước chân không còn nhanh nhẹn, nhưng khi đặt chân lên đất nước Triệu Voi thân yêu, ánh mắt những người lính năm xưa vẫn ánh lên niềm xúc động đặc biệt. Với họ, Lào không chỉ là nơi từng chiến đấu mà còn là quê hương thứ hai, nơi có đồng đội, có máu xương và cả tuổi thanh xuân gửi lại.
Xiêng Khoảng – miền ký ức không thể nào quên
Điểm dừng chân đầu tiên của đoàn là tỉnh Xiêng Khoảng – vùng đất từng được xem là mặt trận khốc liệt nhất của nước Lào trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Những địa danh như Cánh đồng Chum, Phonsavan, Khankhay, Buomlong, Xamthong- Longcheng… từng in đậm dấu chân của bộ đội tình nguyện Việt Nam sát cánh cùng lực lượng Pathet Lào chống lại bom đạn địch trong chiến tranh. Giữa không gian mênh mang của Cánh đồng Chum, nhiều cựu chiến binh lặng người khi nhớ về những trận đánh năm xưa. Có người thầm lau nước mắt cúi đầu trước triền cỏ xanh tưởng nhớ đồng đội ngã xuống chưa về. Cựu chiến binh Nguyễn Như Tú nhớ lại những đêm hành quân nhiều tháng xuyên rừng, có lúc ba tháng trời trụ với cái đói vì thiếu gạo, thiếu muối nhưng chưa bao giờ thiếu niềm tin chiến thắng.
Đón tiếp đoàn trọng thị là lãnh đạo tỉnh Xiêng Khoảng, trong đó có đồng chí Phó Bí thư Tỉnh ủy cùng đại diện Hiệp hội Cựu chiến binh tỉnh Xiengkhoang. Trong không khí thân tình, thắm tình đồng chí anh em, các đại biểu hai bên cùng ôn lại những năm tháng chiến đấu gian khổ nhưng hào hùng của liên quân Việt – Lào.
Buổi giao lưu giữa các cựu chiến binh hai nước diễn ra xúc động. Dẫu thời gian đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng ký ức về tình đoàn kết chiến đấu vẫn nguyên vẹn trong tim những người lính già. Những cái bắt tay thật chặt, những cái ôm nghẹn ngào và cả những giọt nước mắt đã nói lên tất cả, như là những người thân xa lâu ngày trở về nhà mình. Đoàn cũng thành kính dâng hương tại Đài tưởng niệm liệt sĩ liên quân Việt – Lào. Trước anh linh các anh hùng liệt sĩ, cựu chiến binh Hồ Văn Dũng thay mặt đoàn nghiêng mình đọc diễn văn tưởng niệm đồng đội đã mãi mãi nằm lại trên đất bạn Lào và tất cả đều cúi đầu mặc niệm.
Gắn kết nghĩa tình Việt – Lào từ quá khứ đến hiện tại
Rời Xiêng Khoảng, đoàn tiếp tục hành trình về thủ đô Vientiane. Tại đây, đoàn được Đại sứ Nguyễn Minh Tâm đón tiếp thân tình tại Đại sứ quán Việt Nam tại Lào. Đại sứ thông tin với đoàn về tình hình hợp tác giữa hai nước trong thời gian qua, khẳng định: Mối quan hệ Việt Nam – Lào là “mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện”; mối quan hệ đặc biệt hiếm có trên thế giới, được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Cayxỏn Phômvihản và Chủ tịch Souphanouvong gây dựng, và được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước vun đắp qua nhiều thời kỳ; trong đó, các cựu chiến binh chính là những nhân chứng sống góp phần vun đắp, giữ gìn tình hữu nghị ấy cho các thế hệ mai sau.
Thay mặt đoàn, Trưởng đoàn Nguyễn Như Tú xúc động báo cáo với Đại sứ về những thành viên từng trực tiếp chiến đấu tại các chiến trường Lào năm xưa. Những người lính đã nằm lại và chúng tôi là những người may mắn trở về, chính vì vậy ông tiếp tục đề xuất lãnh đạo hai nước tiếp tục tăng cường hơn nữa công tác tìm kiếm, quy tập cất bố hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam hy sinh trên đất Lào để đưa các anh về với quê hương, đất mẹ. “Đồng đội của chúng tôi vẫn còn nằm đâu đó giữa núi rừng nước bạn. Chúng tôi mong rằng công tác tìm kiếm sẽ tiếp tục được hai Đảng, hai Nhà nước quan tâm hơn nữa”, ông Nguyễn Như Tú nghẹn ngào chia sẻ.
Trong chuyến đi, đoàn còn được Thượng tướng Vongkham Phommakon, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng – Phó chủ tịch Hiệp hội cựu chiến binh Quốc gia Lào tiếp đón trọng thị. Cùng giao lưu ôn lại những địa danh, câu chuyện cảm động về tình đoàn kết chiến đấu Việt – Lào với niềm tự hào sâu sắc.
Những nén tâm nhang tưởng nhớ liệt sĩ Liên quân Việt Lào
Tại tỉnh Vientiane, đoàn nhận được sự đón tiếp nồng hậu của Phó bí thư Tỉnh ủy và Hiệp hội Cựu chiến binh tỉnh. Trong không khí trang nghiêm, đoàn đã tới dâng hương, dâng hoa tại Đài tưởng niệm liên quân liệt sĩ Ban Kon thuộc huyện Toulakhom. Trong khói hương quyện nước mắt, ai ai cũng nghen ngào chắp tay cầu nguyện hương hồn các liệt sĩ mãi mãi nằm lại đây vun đắp mối tình Việt Lào. Nhiều cựu chiến binh đứng rất lâu trước bia tưởng niệm, đôi mắt đỏ hoe khi đọc nhữ tên đồng đội trên bia đá. Tại tỉnh Vientiane Phó Bí thư Tỉnh ủy đánh giá cao chuyến trở về nguồn đầy ý nghĩa của đoàn cựu chiến binh quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam tỉnh Thanh Hóa; nhấn mạnh, hành trình trở lại chiến trường xưa không chỉ là dịp gặp gỡ, tri ân đồng đội mà còn là cơ hội để cùng nhau ôn lại những địa danh từng chung chiến hào đánh Mỹ. Những câu chuyện xúc động, chân tình được nhắc lại giữa không gian nghĩa tình đồng chí, đồng đội, làm sâu sắc thêm mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai nước Việt Nam – Lào.
Hành trình tiếp tục đưa đoàn đến Luang Prabang
Ấn tượng của đoàn là hình ảnh Phó chủ tịch Hiệp hội cựu chiến binh tỉnh Vientiane đi cách hơn 20 cây số chờ đón đoàn từ lúc 9 giờ sáng đến 4 giờ chiều. Như vậy chúng tôi hiểu rằng, dẫu chiến tranh đã lùi xa, nhưng tình cảm mà lãnh đạo và Hiệp hội Cựu chiến binh địa phương dành cho đoàn vẫn chân thành, ấm áp như người thân lâu ngày gặp lại. Tại các buổi gặp gỡ, lãnh đạo và cựu chiến binh hai nước tiếp tục khẳng định mối quan hệ đặc biệt Việt – Lào là tài sản vô giá mà các thế hệ hôm nay cần gìn giữ, vun đắp và phát huy. Đặc biệt, mối quan hệ giữa cựu chiến binh các địa phương của Lào với cựu chiến binh quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào tỉnh Thanh Hóa sẽ tiếp tục được phát huy, trở thành cầu nối bền chặt cho tình hữu nghị hai dân tộc “Mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững” Chuyến trở về chiến trường xưa đọng mãi những hình ảnh đẹp và cảm xúc trong mỗi thành viên của đoàn. Trên những cung đường đất nước Triệu Voi hôm nay, tiếng bom đạn năm nào đã nhường chỗ cho nhịp sống thanh bình và phát triển lớn mạnh của đất nước Lào trong đó có công lao đóng góp của cựu chiến binh quân tình nguyện và chuyên giao Quân sự Việt Nam giúp Lào tỉnh Thanh Hóa. Các ý kiến phát biểu giao lưu của lãnh đạo và Hiệp hội cựu chiến binh các địa phương của Lào đều khẳng định như vậy. Trong mỗi cuộc gặp mặt, tiếp xúc giao lưu, cựu chiến binh hai bên đều vang lên tâm huyết căn dặn của Chủ tịch Cayxỏn Phômvihản và Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Việt – Lào hai nước chúng ta, tình sâu hơn nước Hồng Hà, Cửu Long”.