Cần một điểm tâm linh thờ tự thủ lĩnh tài ba ở vùng cao Nghệ An

Chủ nhật - 08/02/2026 08:39 131 0

Người dân xã Hùng Chân, tỉnh Nghệ An mong mỏi có một điểm thờ tự thủ lĩnh tài ba theo tập quán địa phương. Người thủ lĩnh đó là ngài Hủn Lương Chân, dân tộc Thái, có công lớn trong việc dẹp loạn giặc Xá, bảo vệ bản làng vùng Mường Chon, miền đất bao la ở Tây Bắc tỉnh Nghệ An. Ông cũng là nhân vật được truyền tụng, ngợi ca trong dân gian dân tộc Thái đã cùng với nghĩa binh Đốc Thiết ở Quỳ Châu tham gia tích cực trong phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp thời cai trị vùng miền núi Thanh Hóa – Nghệ An.

Cần một điểm tâm linh thờ tự thủ lĩnh tài ba ở vùng cao Nghệ An

Đường vào xã Hùng Chân, địa phương được sáp nhập từ 3 xã của huyện Quỳ Châu cũ, là: xã Châu Phong, Châu Hoàn và Diên Lãm

Xã Hùng Chân mới được sáp nhập từ 3 xã miền núi huyện Quỳ Châu cũ của tỉnh Nghệ An, sau khi chuyển thành chính quyền địa phương Hai cấp; cách thành phố Vinh gần 140 km, có diện tích tự nhiên hơn 350.000 km2. Ba xã được sáp nhập đều thuộc vùng sâu vùng xa của huyện Quỳ Châu cũ, đó là: xã Châu Phong, Châu Hoàn và xã Diên Lãm. Địa giới hành chính Hùng Chân nằm lọt giữa miền địa hình nhiều núi cao, độ dốc tương đối lớn với thói quen canh tác của người dân là nương rãy và một ít ruộng lúa nước.
Để ghi nhớ công ơn ông người thủ lĩnh vùng đất xưa, người dân đã lập miếu thờ nhằm bảo tồn nét văn hóa bản địa cũng như tập quán cúng dường, sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh, lễ hội truyền thống.

Văn hóa, truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết dân tộc luôn được xã Hùng Chân truyền dạy cho thế hệ nối tiếp

Văn hóa dân tộc Thái được bảo tồn gìn giữ và phát huy

Trước đó đầu tháng 1/2026, Đảng ủy, HĐND, UBND xã Hùng Chân long trọng tổ chức lễ khởi công xây dựng đền thờ Thủ lĩnh Tương Chân tại bản Ban, xã Hùng Chân. Đây là công trình văn hóa – tâm linh có ý nghĩa đặc biệt, nhằm tri ân thủ lĩnh người Thái tiêu biểu, người đã có nhiều đóng góp to lớn trong công cuộc bảo vệ bản mường và tham gia phong trào yêu nước chống thực dân Pháp ở vùng miền núi Thanh – Nghệ cuối thế kỷ XIX. Việc khởi công xây dựng đền thờ Thủ lĩnh Tương Chân không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn góp phần bảo tồn giá trị lịch sử – văn hóa, giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết dân tộc; đồng thời mở ra hướng phát huy giá trị di sản gắn với sinh hoạt văn hóa cộng đồng của địa phương trong thời gian tới.

Lễ khởi công xây dựng đền thờ Thủ lĩnh Tương Chân tại bản Ban, xã Hùng Chân

Ông Võ Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Hùng Chân cho biết, thủ lĩnh Tương Chân có tên thật là Hủn Lương Chân, ngài sinh ra tại bản Tóng, thuộc Mường Chon, phủ Quỳ Châu xưa. Mường Chon là một vùng đất rộng lớn, bao gồm các xã Châu Phong, Châu Hoàn (thuộc huyện Quỳ Châu cũ) và xã Châu Thành, Châu Hồng (thuộc huyện Quỳ Hợp cũ). Dấu tích của vùng đất này ngày nay vẫn còn được lưu giữ tại đền 9 gian ở huyện Quế Phong cũ, nay là xã Quế Phong, tỉnh Nghệ An. Tương Chân nổi tiếng khắp vùng nhờ thân hình vạm vỡ, khỏe mạnh, tài năng, tinh thông hơn người và giao du rộng khắp. Dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến, đời sống người dân lầm than, bần cùng, lợi dụng tình hình này, giặc Xá, một nhóm tộc người từ đất Xiengkhouang (Lào) thường xuyên sang cướp bóc, hoành hành khắp các bản làng Tây Nghệ An, gây nhiều khổ cực cho người dân.

Ông Võ Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Hùng Chân

Để giúp dân dẹp loạn, Tương Chân đã tập hợp trai tráng, lập nên đội quân riêng đánh đuổi lũ cướp và được dân bản tụng ca đề cao. Không chỉ có công dẹp loạn giặc Xá, Tương Chân còn tích cực tham gia phong trào Cần Vương chống Pháp. Ngài cùng con trai là Thừa Chân đã phối hợp với nghĩa binh Đốc Thiết cùng các thủ lĩnh yêu nước ở Nghệ An và Thanh Hóa tổ chức lực lượng chống lại quân xâm lược. Tương Chân không chỉ là biểu tượng kiệt xuất của tinh thần dũng cảm, mưu lược, người con của dân tộc Thái mà ngài còn là hiện thân của tinh thần đoàn kết các dân tộc kiên cường chống lại mọi thế lực áp bức để bảo vệ cuộc sống của người dân.

Đến nay, tên tuổi và công trạng của ngài vẫn còn được người dân địa phương lưu truyền qua các truyền thuyết, cùng với các hoạt động tâm linh thờ cúng. Tuy vậy, để có một cơ ngơi tâm linh xứng đáng đối với người nghĩa binh, thủ lĩnh bản làng thì cần phải có sự chung tay của cộng đồng, bằng nhiều nguồn xã hội hóa từ các nhà hảo tâm, các mạnh thường quân để người dân được thỏa lòng mong giữ gìn bản sắc văn hóa linh thiêng dân tộc Thái miền Tây Nghệ An. Bí thư Đảng ủy xã Hùng Chân Võ Anh Tuấn nhấn mạnh.

Lang Quốc Khánh