Những cựu lính Biên phòng Nghệ An “Trở về miền ký ức”
Thứ bảy - 22/08/2026 11:45140
Sáng 22/8/2026, tại Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy, những người lính Biên phòng (Công an vũ trang trước đây) cùng nhập ngũ năm 1969, sau 57 năm họ tìm về gặp nhau trong vòng tay đồng đội. Ở tuổi “xưa nay hiếm”, những mái tóc và chòm râu bạc, bước chân không còn nhanh nhẹn, nhưng ký ức về những năm tháng chiến tranh, về những ngày cùng sống, cùng chiến đấu nơi biên cương vẫn vẹn nguyên. Cuộc gặp mặt mang tên “Trở về miền ký ức” đã trở thành một cuộc trở về đặc biệt – trở về với tuổi trẻ, với đồng đội và những năm tháng không thể nào quên.
Đại tá Vi Tố Định, thay mặt Ban liên lạc phát biểu
Có người từ những miền quê khác nhau trở về. Có người mang theo câu chuyện của chính mình, có người mang theo ký ức về một đồng đội đã nằm lại. Trong cuộc gặp lần này, ngoài những cựu chiến binh Công an vũ trang cùng nhập ngũ năm 1969 còn có thân nhân các liệt sĩ Biên phòng từ huyện Yên Thành cũ, con liệt sĩ đến từ Hưng Nguyên và Cửa Lò. Họ gặp nhau với những cái ôm và bắt tay thật chặt; những ánh mắt nhìn nhau thật lâu. Sau 57 năm, thời gian có thể làm thay đổi dáng hình, mái tóc, nhưng dường như không thể xóa nhòa tình đồng đội.
Những năm tháng không thể nào quên
Nhắc lại những năm tháng chiến tranh, câu chuyện của các cựu chiến binh cứ nối dài theo những ký ức tưởng như đã ngủ yên. Đó là những ngày gian khổ trên biên giới, khi lương khô thiếu, gạo hết, cuộc sống của người lính chỉ biết dựa vào ý chí và tình đồng đội. Có những trận lũ quét bất ngờ, nước cuốn phăng mọi thứ. Trong hoàn cảnh ấy, để giữ lại chút lương thực ít ỏi cho nhau, người lính phải buộc dây, ném những gói lương khô sang bên kia dòng nước. Một hành động nhỏ nhưng chứa đựng cả một tình đồng chí lớn lao. “Ngày ấy gian khổ lắm, nhưng anh em thương nhau như ruột thịt. Có miếng gì cũng chia nhau, thiếu thì cùng thiếu, đói thì cùng đói”, những câu chuyện giản dị ấy khiến cả cuộc gặp như chùng xuống. Thời chiến, nhiệm vụ của những người lính Công an vũ trang chủ yếu là bảo vệ biên giới, chống gián điệp, biệt kích và đấu tranh với các loại tội phạm. Từ những vùng rừng núi heo hút, họ đã đi qua những năm tháng khốc liệt nhất bằng lòng quả cảm và sự gắn bó keo sơn. Đến giai đoạn 1990-1997, nhiều người trở về công tác trong lực lượng Biên phòng Nghệ An. Nhiệm vụ thay đổi theo thời gian, nhưng người lính biên phòng vẫn là những người đứng nơi tuyến đầu. Nếu ngày trước là gián điệp, biệt kích thì hôm nay là cuộc chiến đầy cam go với tội phạm ma túy, buôn lậu và các loại tội phạm xuyên biên giới. Bởi thế, khi trở lại Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy, những người lính năm xưa không chỉ trở về để nhớ mà còn để chứng kiến sự đổi thay của nơi mình từng gắn bó.
Các cháu con liệt sĩ được trải nghiệm nơi những người lính Biên phòng đóng quân
Từ ký ức chiến tranh đến một vùng biên khởi sắc
Thượng tá Nguyễn Sinh Quang, thay mặt Ban chỉ huy Đồn thông tin với các cựu chiến binh về vùng biên mà nổi bật sự kiện mới nhất trên tuyến biên giới bên cột mốc 460 đã diễn ra trọng thể Lễ đón Đoàn đại biểu cấp cao hai nước Việt Nam và Lào trong khuôn khổ “Chương trình Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ 3” do Đại tướng Phan Văn Giang chủ trì. Phía bên kia là xã Nậm On với 6 bản thuộc huyện Xaychamphone của tỉnh Bolikhamxay; từ cột mốc đến bản đầu tiên của nước bạn khoảng 20 km.
Xã Kim Bảng được sáp nhập từ 3 xã của huyện Thanh Chương cũ, địa bàn trải dài từ khu vực biên giới đến đầu cầu Rộ, có 22 thôn, đời sống người dân ngày càng được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo hiện còn khoảng 2,2%, với 140 hộ; hộ cận nghèo 285 hộ, chiếm khoảng 4%. Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy hôm nay đang đứng trước những cơ hội mới. Đây là cửa khẩu chính, đã có đầy đủ các lực lượng Hải quan, Thuế và các điều kiện để thực hiện thủ tục xuất nhập cảnh. Tuy nhiên, do phía Lào chưa vận hành đầy đủ nên hiện vẫn hoạt động theo cơ chế cửa khẩu phụ. Các cựu chiến binh tin rằng, với vị trí chiến lược và sự đầu tư ngày càng đồng bộ, một ngày không xa, Thanh Thủy sẽ trở thành một trong những cửa khẩu sôi động, nhộn nhịp giữa Việt Nam với Lào và Thái Lan. “Chúng tôi mong Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tiếp tục tạo điều kiện để anh em được trở lại thăm đơn vị, thăm chiến trường xưa. Chúc cán bộ, chiến sĩ hôm nay luôn đoàn kết, xây dựng đơn vị ngày càng chính quy, hiện đại, đạt nhiều thành tích, luôn là đơn vị quyết thắng”, lời chúc của những người lính năm xưa vang lên trong niềm xúc động.
Người ở lại và những người đã đi xa
Có lẽ xúc động nhất trong cuộc gặp là khi những câu chuyện về đồng đội đã hy sinh được nhắc lại. Trong số những người trở về hôm nay, có người may mắn còn đủ sức khỏe để ngồi bên nhau, kể cho nhau nghe chuyện cũ. Nhưng cũng có những người mãi mãi không thể trở về. Sự có mặt của thân nhân liệt sĩ Biên phòng khiến cuộc gặp càng trở nên sâu lắng. Những người con, người thân đến đây thay cho những người đã nằm lại nơi biên giới. Họ mang theo ký ức của gia đình, mang theo sự tri ân đối với những người đã dành cả tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. 57 năm – một chặng đường dài hơn nửa thế kỷ. Có những người bạn năm xưa nay đã thành người thiên cổ. Có những cái tên chỉ còn được nhắc lại trong câu chuyện của những người còn sống. Nhưng tình đồng đội thì vẫn còn đó, hiện diện trong ánh mắt, trong cái nắm tay, trong những phút lặng người khi nhớ về một người đã khuất.
Biên cương hôm nay – tiếp nối thế hệ
Đón những người lính năm xưa trở lại, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy cũng có dịp nhìn lại chặng đường của đơn vị. Từ khi thành lập đến nay, đơn vị đã đạt nhiều thành tích nổi bật. Trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, lực lượng đã bắt giữ 40 vụ, thu giữ 400 bánh ma túy, 260 kg ma túy tổng hợp dạng đá cùng khoảng 40.000 USD và nhiều tang vật liên quan. Cùng với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, đơn vị đặc biệt chú trọng xây dựng mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị Việt Nam – Lào. Các hoạt động giao lưu quốc phòng, giao lưu sĩ quan trẻ hai bên biên giới, kết nghĩa với Đồn 252 của Lào, khám và cấp phát thuốc miễn phí cho nhân dân nước bạn, tặng 100 con bò giống, hỗ trợ Trường Mầm non Sốp Tơ… đã góp phần vun đắp tình hữu nghị nơi biên giới. Đặc biệt, công trình Trường Mầm non Thanh Hà do Bộ Quốc phòng tặng xã được khởi công, mang thêm niềm vui đến với người dân vùng biên. Từ khi thành lập đến nay, đơn vị đã được tặng 25 bằng khen các loại, 4 năm đạt danh hiệu Đơn vị Quyết thắng và 2 năm được tặng Cờ thi đua. Nghe những thành tích của lớp cán bộ, chiến sĩ hôm nay, những người lính già năm xưa lặng lẽ mỉm cười. Có lẽ trong nụ cười ấy có niềm tự hào của những người đã từng đứng gác nơi này, và cũng có niềm tin rằng thế hệ hôm nay đang tiếp tục viết tiếp câu chuyện bảo vệ biên cương. Cũng trong chiều cùng ngày, các cựu chiến binh Công an vũ trang năm xưa được Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Nghệ An thân mật tiếp đón, đồng thời thông tin về tình hình tuyến biên giới, những kết quả nổi bật trong công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới và các hoạt động đối ngoại, giao lưu hữu nghị Việt Nam – Lào. Những thông tin ấy giúp các cựu chiến binh thêm phần xúc động khi chứng kiến sự trưởng thành, lớn mạnh của lực lượng mà mình đã từng gắn bó và cống hiến những năm tháng tuổi trẻ.
Cùng chụp ảnh lưu niệm tại trụ sở Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng
Cùng vui văn nghệ với những ca khúc biên cương xanh
Trải nghiệm, chụp ảnh lưu niệm bên cột mốc
Thăm phòng truyền thống Bộ đội Biên phòng Nghệ An
Cuộc gặp rồi cũng đến lúc phải chia tay. Những bàn tay lại nắm lấy nhau, những lời hẹn lại được trao. Có thể họ sẽ còn gặp lại, cũng có thể đây là lần cuối cùng một số người được ngồi bên nhau. Bởi ở tuổi “xưa nay hiếm”, chẳng ai biết thời gian còn cho mình bao nhiêu lần trở về. Nhưng có một điều chắc chắn: 57 năm không thể làm phai mờ ký ức. Vì thế “Trở về miền ký ức” không chỉ là một cuộc gặp mặt mà đó là cuộc trở về của những người lính với một phần tuổi trẻ của mình; trở về để nhớ những người đã đi xa, để tự hào về những năm tháng đã sống, đã chiến đấu và để trao lại niềm tin cho thế hệ đang tiếp bước. 57 năm với những người lính, tình đồng đội vẫn mãi như ngày đầu cùng nhập ngũ.